W efekcie język przestaje być tylko „przedmiotem”, a staje się narzędziem do poznawania świata. Dziecko nie uczy się języka „po coś”, lecz używa go, by coś osiągnąć: poprosić, opowiedzieć, wyrazić emocje, zbudować więź. Takie warunki szczególnie sprzyjają rozwojowi kompetencji komunikacyjnych i sprawiają, że dwujęzyczność może stać się integralną częścią tożsamości.
Jednym z najlepiej opisanych obszarów, w których dwujęzyczność wspiera rozwój dziecka, są tzw. funkcje wykonawcze. To zestaw umiejętności poznawczych odpowiadających za koncentrację uwagi, hamowanie impulsów, pamięć roboczą oraz planowanie działań. Dziecko dwujęzyczne często musi kontrolować, którego języka użyć w danym momencie, a w razie potrzeby szybko przełączyć się na drugi. Taka codzienna „kontrola językowa” jest dla mózgu ćwiczeniem porównywalnym do regularnego treningu. Wzmacnia bowiem zdolność selekcji bodźców i ułatwia zarządzanie zasobami uwagi.